Vieze vondst: oude doktersboeken vol sporen van rare middeltjes

Datum: 20-1-2026

Bron: Livescience.com

Wetenschappers hebben iets heel bijzonders ontdekt in een 500 jaar oud doktersboek uit de Renaissance (ongeveer de 16e eeuw). In dat boek vonden ze onzichtbare sporen van spullen die mensen vroeger echt gebruikten om ziektes te “genezen”. En sommige daarvan zijn… behoorlijk vies!

Doktersboeken voor thuis

Het gaat om medische boeken uit 1531, geschreven door een Duitse oogarts. In die tijd gingen mensen met kleine kwaaltjes niet altijd naar een dokter. Ze gebruikten recepten uit boeken, gewoon thuis.

Mensen maakten aantekeningen in de kantlijn, vouwden pagina’s om en kregen vlekken op het papier. En precies die vlekken zijn nu heel belangrijk.

Onzichtbare sporen op papier

Met speciale technieken konden onderzoekers piepkleine sporen van eiwitten van het papier halen. Dat zijn minuscule restjes die je niet kunt zien, maar die verraden wat er ooit op het boek terechtkwam. Bijvoorbeeld door handen, zweet of ingrediënten uit recepten.

Zo ontdekten ze sporen van:

• Planten zoals rozemarijn en waterkers (tegen haaruitval)
• Hagedissen (hun koppen werden fijngemalen tegen kaalheid)
• Menselijke poep (ja echt… dat werd gebruikt om het hoofd te wassen)
• Misschien zelfs nijlpaard (hun tanden zouden helpen tegen slechte tanden en een stinkende adem)

Echt geprobeerd!

Omdat de sporen precies naast bepaalde recepten werden gevonden, denken wetenschappers dat mensen deze middeltjes echt hebben uitgeprobeerd. Niet alleen gelezen, maar ook gedaan!

Een onderzoeker zei dat deze eiwitten helpen te begrijpen:

“Welke problemen mensen hadden én wat ze op hun lichaam smeerden om beter te worden.”

Waarom is dit belangrijk?

Dankzij deze ontdekking leren we meer over:

• hoe mensen vroeger dachten over gezondheid
• hoe ze thuis experimenteerden met medicijnen
• en hoe wetenschap en dagelijks leven vroeger samenkwamen

De onderzoekers hopen nu nog meer oude boeken te onderzoeken. Misschien kunnen ze in de toekomst zelfs achterhalen wie de boeken heeft aangeraakt!

Gelukkig gebruiken we tegenwoordig shampoo… en geen hagedissenkoppen meer.